Chuyển đến nội dung chính
CƠ KHÍ.NET

Vòng bi

Còn gọi là: bạc đạn, ổ lăn, bearing

Vòng bi (ổ lăn) là chi tiết đỡ trục dùng con lăn — bi hoặc đũa — để thay ma sát trượt bằng ma sát lăn, giúp trục quay êm và giảm tổn hao. Cấu tạo gồm vòng trong, vòng ngoài, con lăn và vòng cách. Ký hiệu và kích thước ngoài chuẩn hóa theo ISO 15; ổ đũa côn hệ mét theo ISO 355.

Phân loại theo mã ký hiệu

Mã ký hiệuDạng ổChịu tải chính
6xxxBi đỡ 1 dãy (deep groove ball)Hướng tâm, chịu thêm dọc trục nhẹ
7xxxBi đỡ-chặn (angular contact)Hướng tâm + dọc trục 1 chiều
3xxxxĐũa côn (tapered roller)Hướng tâm + dọc trục lớn
N, NUĐũa trụ (cylindrical roller)Hướng tâm lớn, không/ít chịu dọc trục

Nguồn: ký hiệu và kích thước ngoài theo ISO 15; ổ đũa côn hệ mét theo ISO 355.

FAQ

Vòng bi và bạc đạn có phải cùng một thứ không? Có — "bạc đạn" là tên gọi dân dụng phổ biến ở Việt Nam cho cùng chi tiết mà thuật ngữ kỹ thuật gọi là vòng bi hoặc ổ lăn.

Đọc ký hiệu 6205 như thế nào? Chữ số đầu (6) chỉ dạng ổ (bi đỡ 1 dãy), 2 số cuối (05) nhân với 5 ra đường kính trong tính bằng mm (05×5=25mm) — đây là quy ước đọc ký hiệu cơ bản theo ISO 15, một số dải kích thước nhỏ có ngoại lệ riêng.

Ổ bi và ổ đũa khác nhau ở đâu? Ổ bi dùng viên bi tiếp xúc điểm với rãnh lăn (êm, tốc độ cao, tải vừa); ổ đũa dùng con lăn hình trụ/côn tiếp xúc đường (chịu tải nặng hơn ở cùng kích thước nhưng nhạy với sai lệch góc hơn).

Ổ lăn chịu tải hướng tâm và tải dọc trục như thế nào? Tải hướng tâm là lực vuông góc trục quay (ép ổ theo bán kính); tải dọc trục là lực song song trục quay (đẩy ổ theo chiều trục) — mỗi dạng ổ có khả năng chịu 2 loại tải này khác nhau theo bảng phân loại trên.

Vòng cách trong ổ lăn có tác dụng gì? Vòng cách giữ khoảng cách đều giữa các con lăn, ngăn chúng va chạm trực tiếp với nhau khi quay — giúp giảm ma sát, giảm nhiệt sinh ra và tăng tuổi thọ ổ.

Cấp chính xác P0/P6/P5 của ổ lăn nghĩa là gì? Đây là các cấp dung sai kích thước và độ đảo của ổ lăn theo tiêu chuẩn — P0 là cấp thường (phổ biến nhất cho ứng dụng công nghiệp thông thường), P6/P5/P4/P2 có dung sai ngày càng hẹp hơn dùng cho trục chính máy công cụ, ứng dụng tốc độ cao/độ chính xác cao.

Xem chi tiết

Xem cách lắp ghép ổ lăn lên trục và gối đỡ: Lắp ghép ổ lăn lên trục và gối →. Vòng bi rung, nóng hoặc kêu lạ bất thường, xem cách chẩn đoán theo triệu chứng: Vòng bi rung, nóng, kêu lạ: nguyên nhân và cách chẩn đoán →

Chuyên mục gốc: Thiết kế & chế tạo máy

Thuật ngữ liên quan