Vận hành & bảo trì là chuyên trang kiến thức về duy trì thiết bị cơ khí hoạt động ổn định, an toàn và đúng tuổi thọ thiết kế — từ chiến lược bảo trì (định kỳ/dự báo/khắc phục) tới các tiêu chuẩn đo lường tình trạng máy (rung động, cân bằng, bôi trơn, tuổi thọ ổ lăn). Nội dung ở góc NGUYÊN LÝ và TIÊU CHUẨN quốc tế/Việt Nam — xem thêm góc thực hành theo từng loại thiết bị tại An toàn & bảo trì.
Vì sao cần chuẩn hóa theo tiêu chuẩn quốc tế
Nhiều xưởng cơ khí đánh giá tình trạng máy (rung, ồn, nóng bất thường) hoàn toàn theo kinh nghiệm cá nhân của thợ — cách này phụ thuộc người, khó truyền lại, và không có ngưỡng khách quan để quyết định "cần dừng máy sửa ngay" hay "vẫn chạy được". Các tiêu chuẩn quốc tế (ISO 20816 cho rung động, ISO 21940 cho cân bằng, hệ ISO VG cho độ nhớt dầu bôi trơn) cung cấp NGƯỠNG SỐ khách quan, giúp quyết định bảo trì dựa trên dữ liệu đo được thay vì cảm tính.
Ba chiến lược bảo trì
- Bảo trì định kỳ (Preventive Maintenance — PM): theo lịch cố định (giờ vận hành/chu kỳ thời gian), không phụ thuộc tình trạng thực tế.
- Bảo trì dự báo (Predictive Maintenance — PdM): theo dõi thông số thực tế (rung động, nhiệt độ, chất lượng dầu) để can thiệp đúng lúc, tối ưu chi phí hơn PM thuần túy.
- Bảo trì khắc phục (Corrective Maintenance — CM): sửa sau khi hỏng — không loại bỏ được hoàn toàn nhưng cần hạn chế tối đa vì kéo theo dừng máy ngoài kế hoạch.
Xem chi tiết từng chiến lược và cách chọn tại bài Bảo trì phòng ngừa, khắc phục, dự báo: PM, CM, PdM khác nhau thế nào.