Chuyển đến nội dung chính
CƠ KHÍ.NET
Hàn & kết cấu thép

Hàn & kết cấu thép

Công nghệ hàn, vật liệu hàn, thiết kế và thi công kết cấu thép.

Công nghệ hàn

Hàn giáp mối và hàn góc: khác nhau thế nào, khi nào chọn loại nào

Hàn giáp mối nối 2 tấm cùng mặt phẳng, chịu lực tốt hơn nhưng cần vát mép khi vật liệu dày; hàn góc nối 2 tấm vuông góc, thi công nhanh hơn nhưng tiết diện chịu lực nhỏ hơn (0,707 lần chân hàn) — chọn theo hình học kết cấu và loại tải.

Tổng hợp tự động
Lỗi thường gặp khi hàn TIG: nguyên nhân và cách khắc phục
Công nghệ hàn

Lỗi thường gặp khi hàn TIG: nguyên nhân và cách khắc phục

4 lỗi TIG phổ biến: rỗ khí (khí bảo vệ/bề mặt bẩn), nhiễm bẩn điện cực vonfram (chạm vũng hàn), đổi màu quá mức trên inox (khí bảo vệ không đủ), không ngấu/cháy chân (dòng điện, tốc độ di chuyển sai). Kiểm theo thứ tự dễ-rẻ đến khó-tốn.

Tổng hợp tự động

Thêm bài viết trong Hàn & kết cấu thép

Kiểm tra không phá hủy (NDT) là gì: 4 phương pháp cơ bản và cách chọn
Kiểm tra không phá hủy (NDT)

Kiểm tra không phá hủy (NDT) là gì: 4 phương pháp cơ bản và cách chọn

NDT gồm 4 phương pháp cơ bản — UT (siêu âm, sâu bên trong), RT (chụp bức xạ, sâu + hình ảnh trực quan), PT (thẩm thấu, chỉ bề mặt), MT (bột từ, chỉ bề mặt + chỉ vật liệu nhiễm từ). Bài so sánh 4 phương pháp và hướng dẫn chọn theo tình huống thực tế: cần kiểm sâu hay bề mặt, có hồ sơ hình ảnh hay không, vật liệu có nhiễm từ hay không.

Tổng hợp tự động
ISO 9606: bậc thợ hàn 1G–6G nghĩa là gì
Công nghệ hàn

ISO 9606: bậc thợ hàn 1G–6G nghĩa là gì

6 vị trí hàn chuẩn hóa từ dễ nhất (1G — hàn sấp) tới khó nhất (6G — ống nghiêng cố định) theo ISO 9606, quyết định chứng chỉ thợ hàn được phép hàn ở vị trí nào.

Tổng hợp tự động
Siêu âm (UT) trong kiểm tra không phá hủy: nguyên lý và phát hiện khuyết tật
Kiểm tra không phá hủy (NDT)

Siêu âm (UT) trong kiểm tra không phá hủy: nguyên lý và phát hiện khuyết tật

UT phát sóng âm 1-5MHz (2,5-5MHz cho hàn) qua couplant vào vật liệu, đọc tín hiệu phản xạ để phát hiện khuyết tật sâu bên trong (rỗ khí, nứt, chưa ngấu). Bài giải thích nguyên lý sóng, cách chọn tần số theo vật liệu, và giới hạn phát hiện của UT (vùng chết gần bề mặt, nhạy hướng khuyết tật).

Tổng hợp tự động
Thẩm thấu chất lỏng (PT) trong kiểm tra không phá hủy: nguyên lý và quy trình 5 bước
Kiểm tra không phá hủy (NDT)

Thẩm thấu chất lỏng (PT) trong kiểm tra không phá hủy: nguyên lý và quy trình 5 bước

PT dùng mao dẫn để phát hiện khuyết tật hở bề mặt — quy trình 5 bước (làm sạch, thẩm thấu, lau, hiện màu, quan sát), dwell time 5-30 phút. Khác MT, PT áp dụng được cho hầu hết vật liệu không xốp kể cả inox/nhôm/đồng không nhiễm từ. Bài giải thích quy trình, độ nhạy phát hiện, và khi nào chọn PT thay vì MT.

Tổng hợp tự động
Bột từ (MT) trong kiểm tra không phá hủy: nguyên lý từ thông rò và giới hạn vật liệu
Kiểm tra không phá hủy (NDT)

Bột từ (MT) trong kiểm tra không phá hủy: nguyên lý từ thông rò và giới hạn vật liệu

MT từ hóa chi tiết rồi rắc bột từ để phát hiện khuyết tật qua hiện tượng từ thông rò (flux leakage) — nhưng CHỈ dùng được cho vật liệu nhiễm từ (thép carbon, thép hợp kim thấp), không áp dụng được cho inox austenit/nhôm/đồng. Bài giải thích nguyên lý, so sánh AC yoke (bề mặt) vs DC prod (sâu hơn), và giới hạn vật liệu cần biết trước khi chọn MT.

Tổng hợp tự động
Chụp bức xạ (RT) trong kiểm tra không phá hủy: nguyên lý và an toàn phóng xạ
Kiểm tra không phá hủy (NDT)

Chụp bức xạ (RT) trong kiểm tra không phá hủy: nguyên lý và an toàn phóng xạ

RT dùng tia X hoặc gamma (Ir-192, Co-60) xuyên qua vật liệu, khuyết tật hiện vết đậm hơn trên phim — cho hình ảnh trực quan lưu hồ sơ được, khác UT. Bài giải thích nguyên lý, chọn nguồn theo chiều dày thép (X-ray tới 100mm, Ir-192 10-90mm, Co-60 từ 150mm), và yêu cầu an toàn phóng xạ (vùng cấm, liều kế) khi thực hiện RT.

Tổng hợp tự động
Chứng chỉ nhân sự NDT: ISO 9712 và SNT-TC-1A khác nhau thế nào
Kiểm tra không phá hủy (NDT)

Chứng chỉ nhân sự NDT: ISO 9712 và SNT-TC-1A khác nhau thế nào

ISO 9712 (bên thứ ba độc lập cấp, di động khi đổi công ty) và SNT-TC-1A (chủ lao động tự cấp, không di động) là 2 hệ chứng chỉ nhân sự NDT phổ biến nhất, cùng dùng khung Level 1/2/3 nhưng khác triết lý cấp chứng chỉ. Bài so sánh cơ quan cấp, tính di động, và ý nghĩa từng cấp độ Level 1/2/3.

Tổng hợp tự động
TCVN 7571: quy cách thép hình U, I, H cán nóng
Kết cấu thép

TCVN 7571: quy cách thép hình U, I, H cán nóng

Bộ tiêu chuẩn TCVN 7571 quy định kích thước, dung sai và tính chất cơ học thép hình cán nóng — Phần 11 (thép U), Phần 15 (thép I), Phần 16 (thép H) dùng cho kết cấu hàn/xây dựng.

Tổng hợp tự động
Dịch vụ hàn theo bản vẽ — TIG chi tiết máy inox, nhôm
Công nghệ hàn

Dịch vụ hàn theo bản vẽ — TIG chi tiết máy inox, nhôm

Hàn TIG theo bản vẽ qua mạng lưới xưởng đối tác cokhi.net — hàn chi tiết máy, cụm lắp ráp cơ khí bằng inox và nhôm, mối hàn sạch, biến dạng nhiệt thấp. Không phải hàn kết cấu thép chịu lực lớn (khác phạm vi). Bài dịch vụ, có báo giá.

Tính bền mối hàn góc và đối đầu: nguyên lý, 2 tiết diện phá hoại, ứng suất cho phép
Công nghệ hàn

Tính bền mối hàn góc và đối đầu: nguyên lý, 2 tiết diện phá hoại, ứng suất cho phép

Mối hàn góc chịu lực qua 2 tiết diện phá hoại — theo kim loại đường hàn (fwf) và theo biên nóng chảy (fws) — lấy giá trị nhỏ hơn. Bài giải thích nguyên lý và hệ số điều kiện làm việc theo TCVN 5575:2024 (bản hiện hành). KHÔNG thay thế tính toán thiết kế — cần kỹ sư kết cấu có chuyên môn.

Bài nền tảng

Hàn & kết cấu thép

Hàn là phương pháp nối kim loại bằng cách nung chảy cục bộ (có hoặc không có kim loại bổ sung) để tạo liên kết bền vững. Cùng với chế tạo kết cấu thép — dầm, cột, giàn, bồn bể — hàn là nền tảng của xây dựng công nghiệp, đóng tàu, cầu đường và sản xuất thiết bị.

Các quá trình hàn phổ biến

  • Hàn hồ quang tay (SMAW/que): thiết bị đơn giản, linh hoạt ngoài công trường, phụ thuộc nhiều vào tay nghề thợ.
  • Hàn MIG/MAG (GMAW): dây hàn cấp liên tục trong môi trường khí bảo vệ — năng suất cao, dễ tự động hóa, phổ biến nhất trong nhà xưởng.
  • Hàn TIG (GTAW): điện cực vonfram không nóng chảy, mối hàn đẹp và sạch — lựa chọn cho inox, nhôm và chi tiết yêu cầu cao.
  • Hàn dưới lớp thuốc (SAW), hàn điểm, hàn laser: các quá trình chuyên dụng cho kết cấu dày, tấm mỏng hàng loạt và sản xuất chính xác.

Chất lượng mối hàn

Chất lượng hàn phụ thuộc vào bốn yếu tố: vật liệu cơ bản (tính hàn của từng loại thép — xem thêm silo Vật liệu & nhiệt luyện), vật liệu hàn (que/dây/thuốc phù hợp), thông số quá trình (dòng, áp, tốc độ) và con người (thợ hàn được chứng nhận theo quy trình WPS). Khuyết tật điển hình — nứt, rỗ khí, không ngấu, biến dạng — đều truy được về một trong bốn yếu tố này.

Với kết cấu thép, thiết kế phải tuân thủ tiêu chuẩn (TCVN, AWS, EN) từ khâu chọn tiết diện, tính liên kết đến nghiệm thu — xem Tiêu chuẩn kỹ thuật.