Chuyển đến nội dung chính
CƠ KHÍ.NET
Tiêu chuẩn kỹ thuật

Tiêu chuẩn kỹ thuật

TCVN, ISO, JIS, DIN — tra cứu và áp dụng tiêu chuẩn trong cơ khí.

TCVN

DIN, ISO và TCVN khác nhau thế nào khi đọc bản vẽ cơ khí?

DIN, ISO, TCVN khác nhau ở phạm vi ban hành (quốc gia Đức / quốc tế / quốc gia Việt Nam), không phải mức độ chặt-lỏng. Phần lớn TCVN cơ khí chấp nhận từ ISO nhưng không luôn giống hệt — luôn tra đúng số hiệu và năm ghi trên bản vẽ.

Biên soạn có hỗ trợ công cụ · nguồn dẫn kèm · cập nhật
TCVN

Tiêu chuẩn JIS có bị thu hồi hoặc sửa đổi định kỳ không? Cách kiểm tra hiệu lực trước khi đặt hàng

Theo Điều 17 Luật Tiêu chuẩn hóa công nghiệp Nhật Bản, mọi JIS phải được METI/JISC rà soát trong 5 năm kể từ lần ban hành/sửa đổi gần nhất rồi giữ nguyên/sửa đổi/rút. Năm sau dấu hai chấm trong ký hiệu JIS là năm sửa đổi gần nhất, không phải năm ban hành lần đầu.

Biên soạn có hỗ trợ công cụ · nguồn dẫn kèm · cập nhật
TCVN

TCVN có bắt buộc áp dụng không? Khi nào bắt buộc, khi nào chỉ là khuyến nghị

TCVN về bản chất là tiêu chuẩn tự nguyện, khác QCVN mang tính bắt buộc — nhưng trở thành ràng buộc thực tế khi dẫn chiếu trong hợp đồng, hồ sơ mời thầu, hoặc khi một QCVN liên quan dẫn chiếu tới nó. Luôn ghi rõ năm ban hành để tránh tranh chấp phiên bản.

Biên soạn có hỗ trợ công cụ · nguồn dẫn kèm · cập nhật

Thêm bài viết trong Tiêu chuẩn kỹ thuật

TCVN

Đặt hàng theo số hiệu DIN cũ dễ sai quy cách: nguyên nhân và cách kiểm tra hiệu lực

Nhiều tiêu chuẩn DIN đã bị rút và thay thế bằng DIN EN, nhưng số hiệu cũ vẫn lưu hành trong catalog do quán tính công nghiệp — đặt hàng theo số hiệu cũ mà không kiểm tra hiệu lực có thể nhận đúng số hiệu nhưng sai kích thước/dung sai thực tế. Quy trình 4 bước kiểm tra trước khi mua.

Biên soạn có hỗ trợ công cụ · nguồn dẫn kèm · cập nhật
TCVN

Chuyển đổi tiêu chuẩn kỹ thuật cơ khí Việt Nam: TCVN so với ISO, JIS, DIN

Phân tích lộ trình hài hòa TCVN với ISO/khu vực theo Chiến lược tiêu chuẩn quốc gia 2026-2035 (QĐ 876/QĐ-TTg): từ ~63% hiện tại lên 75% (2030) và 80% (2035), kèm ví dụ thực tế TCVN đã/chưa hài hòa trong ngành cơ khí.

Biên soạn có hỗ trợ công cụ · nguồn dẫn kèm · cập nhật

Bài nền tảng

Tiêu chuẩn kỹ thuật

Tiêu chuẩn là "luật chơi" của kỹ thuật: giúp chi tiết của nhà máy này lắp vừa sản phẩm của nhà máy khác, giúp bản vẽ Việt Nam được xưởng Nhật hiểu đúng, và là căn cứ pháp lý khi nghiệm thu. Kỹ sư giỏi không thuộc lòng tiêu chuẩn — nhưng biết chính xác cần tra tiêu chuẩn nào, ở đâu.

Các hệ tiêu chuẩn thường gặp

  • TCVN — tiêu chuẩn quốc gia Việt Nam, phần lớn hài hòa với ISO; bắt buộc trong các dự án dùng vốn nhà nước và làm căn cứ nghiệm thu trong nước.
  • ISO — tiêu chuẩn quốc tế: từ hệ thống quản lý chất lượng (ISO 9001) đến dung sai (ISO 286), ren, vật liệu.
  • JIS (Nhật) — rất phổ biến ở Việt Nam do dòng vốn FDI Nhật: các mác thép SS400, SKD11, S45C... đều là ký hiệu JIS.
  • DIN (Đức) / EN (châu Âu) — mạnh về chi tiết máy, bu lông, ren, kết cấu hàn.
  • ASTM/AISI/AWS (Mỹ) — vật liệu và hàn trong các dự án dầu khí, hạ tầng theo chuẩn Mỹ.

Dùng tiêu chuẩn đúng cách

Ba tình huống tra tiêu chuẩn nhiều nhất: quy đổi mác vật liệu giữa các hệ (JIS ↔ TCVN ↔ DIN), tra dung sai – lắp ghép khi thiết kế, và yêu cầu nghiệm thu mối hàn/kết cấu. Mỗi chuyên trang trên cokhi.net đều dẫn về tiêu chuẩn tương ứng — bắt đầu từ trang TCVN và ISO – JIS – DIN.

Thuật ngữ nền của chuyên trang

Tra nhanh định nghĩa, bảng và nguồn tiêu chuẩn của các thuật ngữ nền thuộc chuyên trang này: