Cơ Khí .NET là chuyên trang kiến thức và dữ liệu cơ khí Việt Nam, phủ 12 lĩnh vực: gia công CNC, hàn kết cấu, khuôn mẫu – đúc, vật liệu – nhiệt luyện, thiết kế chế tạo máy, máy & thiết bị, vận hành – bảo trì, tự động hóa – robot, thủy lực – khí nén, CAD/CAM/CAE, đo lường – dung sai và tiêu chuẩn kỹ thuật.
Lỗi trục chính CNC biểu hiện qua rung động bất thường, tiếng kêu và sai số gia công tăng — 3 nhóm nguyên nhân (gá dao/kẹp, thông số cắt, vòng bi trục chính) và cách khoanh vùng theo thứ tự dễ-khó trước khi tháo máy.
Một kế hoạch bảo trì phòng ngừa hoàn chỉnh cần 5 thành phần: danh mục thiết bị, tần suất bảo trì theo loại, checklist công việc cụ thể, phân công trách nhiệm, và ghi nhận lịch sử. cokhi.net đã có bài phân loại PM/CM/PdM — bài này tập trung vào cách tổ chức kế hoạch thành văn bản quản lý thực hành được, kèm mẫu biểu minh họa.
OEE = Tính khả dụng × Hiệu suất × Chất lượng, đo tổng hợp mức độ hiệu quả sử dụng thiết bị so với năng lực lý thuyết tối đa. Bài giải thích công thức từng thành phần kèm ví dụ số tính tay đầy đủ, và cách đọc chỉ số OEE để tìm nguyên nhân tổn thất chính.
TPM (Total Productive Maintenance) xây dựng trên 8 trụ cột: cải tiến liên tục (Kaizen), bảo trì tự quản, bảo trì có kế hoạch, đào tạo kỹ năng, quản lý thiết bị mới, duy trì chất lượng, TPM khối gián tiếp, và an toàn-sức khỏe-môi trường. Bài giải thích vai trò từng trụ cột và cách chúng phối hợp nâng cao OEE toàn nhà máy.
cokhi.net đã có bài rung động máy ISO 20816 — bài này bổ sung 3 kỹ thuật bảo trì dự đoán khác: phân tích dầu (phát hiện hạt mòn kim loại, nhiễm bẩn), chụp ảnh nhiệt hồng ngoại (phát hiện điểm nóng bất thường), siêu âm (phát hiện rò rỉ khí/hơi và ma sát vòng bi sớm). Mỗi kỹ thuật phát hiện loại hư hỏng khác nhau, thường dùng phối hợp.
MTBF (thời gian trung bình giữa các lần hỏng) và MTTR (thời gian trung bình sửa chữa) là 2 chỉ số nền tảng của độ tin cậy thiết bị — độ sẵn sàng (Availability) = MTBF/(MTBF+MTTR). Bài giải thích công thức, ví dụ tính tay, và cách đọc đúng ý nghĩa (MTBF không phải tuổi thọ dự kiến của từng thiết bị đơn lẻ).
3 loại thiết bị phổ biến nhất trong nhà máy cơ khí — bơm, động cơ điện, băng tải — mỗi loại có checklist bảo trì phòng ngừa riêng theo đặc thù hư hỏng thường gặp: bơm (rò rỉ phớt, cavitation), động cơ (cách điện, nhiệt độ, vòng bi), băng tải (căng đai, lệch tâm con lăn, mòn belt).
Bôi trơn có 3 chế độ theo đường cong Stribeck: biên, hỗn hợp, thủy động — ma sát thấp nhất khi màng dầu tách hoàn toàn 2 bề mặt. Chọn dầu theo cấp ISO VG (độ nhớt @40°C), chọn mỡ theo cấp NLGI (độ đặc) — bảng số theo chuẩn ISO 3448/NLGI.
ISO 20816 (thay thế ISO 10816) chia mức rung động máy thành 4 vùng từ A (máy mới lắp) tới D (nguy hiểm, cần dừng máy ngay) — đo bằng vận tốc rung RMS tại hoặc gần ổ trục.
Cấp cân bằng G (G6.3, G2.5...) theo ISO 21940 quy định mức mất cân bằng dư cho phép của rotor quay — số G càng nhỏ, yêu cầu cân bằng càng chặt; công thức Uper = 9549×G×m/n.
Hệ ISO VG phân 18-20 cấp độ nhớt theo độ nhớt động học đo ở 40°C (sai số ±10%) — dầu thủy lực thường VG32-68, dầu bánh răng VG68-680, dầu trục chính VG10-22.
L10 là số vòng quay mà 90% một nhóm vòng bi giống hệt nhau đạt hoặc vượt qua trước khi hỏng mỏi — công thức L10=(C/P)^p, số mũ p=3 cho bi cầu, p=10/3 cho bi đũa.
Mã 3 số (ví dụ 19/17/14) đếm hạt bẩn tại 3 ngưỡng kích thước 4/6/14 micromet — thang logarit, tăng 1 điểm nghĩa là lượng hạt tăng gấp đôi.
Khoảng P-F là thời gian từ khi phát hiện dấu hiệu hỏng tiềm ẩn (P) tới khi thiết bị hỏng hoàn toàn (F) — chu kỳ kiểm tra an toàn nhất là một nửa khoảng P-F, ngắn tùy theo dạng hỏng.
Ba chiến lược bảo trì công nghiệp: PM theo lịch cố định, CM sửa sau khi hỏng, PdM theo dõi tình trạng thực tế qua rung động/nhiệt độ/dầu bôi trơn để can thiệp đúng lúc — không chiến lược nào thay thế hoàn toàn hai chiến lược còn lại.
Các kiểu mòn dao cắt (mòn mặt sau, mòn hố, cạnh tích tụ, mòn khấc, nứt nhiệt) và dấu hiệu thực tế nhận biết cần thay dao — bề mặt xấu đi, kích thước trôi, rung động bất thường.
Tỷ giá USD/VND
26.215,976 VND
Cập nhật 20/07/2026 · Nguồn: ExchangeRate-API (open.er-api.com)