Gia công CNC & cắt gọt là gì?
Gia công cắt gọt là nhóm phương pháp chế tạo chi tiết bằng cách bóc tách vật liệu khỏi phôi — tiện, phay, khoan, mài, xung điện (EDM), cắt laser và plasma. Khi các chuyển động cắt được điều khiển bằng chương trình máy tính, ta có gia công CNC (Computer Numerical Control) — xương sống của mọi xưởng cơ khí chính xác hiện đại.
Các phương pháp chính
- Tiện: phôi quay tròn, dao tịnh tiến — chi tiết trụ, ren, mặt côn. Máy tiện CNC ngày nay thường tích hợp trục phụ và dao động lực để hoàn thiện chi tiết trong một lần gá.
- Phay: dao quay, phôi hoặc bàn máy tịnh tiến — mặt phẳng, rãnh, hốc, biên dạng 3D. Trung tâm gia công 3–5 trục là thiết bị chủ lực trong khuôn mẫu và hàng không.
- EDM (xung điện): bóc vật liệu bằng tia lửa điện, gia công được thép đã tôi cứng và hình dạng phức tạp mà dao cắt không với tới — không thể thiếu trong nghề khuôn.
- Cắt laser – plasma: cắt tấm kim loại theo biên dạng bằng chùm tia năng lượng cao; laser cho độ chính xác và chất lượng mép cắt tốt hơn, plasma mạnh về tấm dày và chi phí.
- Dập – mài: dập tạo hình tấm với năng suất rất cao; mài cho độ chính xác và độ bóng bề mặt ở nguyên công cuối.
Kiến thức cần nắm
Người làm gia công cần hiểu ba nhóm kiến thức gắn chặt với nhau: chế độ cắt (tốc độ cắt, lượng chạy dao, chiều sâu cắt — quyết định năng suất và tuổi thọ dao), dụng cụ cắt (vật liệu dao, hình học lưỡi cắt, lớp phủ) và lập trình (G-code, phần mềm CAM, chiến lược chạy dao). Chất lượng cuối cùng luôn được kiểm chứng bằng đo lường — vì vậy chuyên mục này liên kết chặt với Đo lường & dung sai và Vật liệu & nhiệt luyện.
Chọn chủ đề bên dưới để đi sâu vào từng phương pháp.