Chuyển đến nội dung chính
CƠ KHÍ.NET
CAD – CAM – CAE

CAD – CAM – CAE

Phần mềm thiết kế, lập trình gia công và mô phỏng kỹ thuật.

Bảng tra M-code chuẩn FANUC — lệnh phụ trợ máy CNC
Lập trình CAM

Bảng tra M-code chuẩn FANUC — lệnh phụ trợ máy CNC

Bảng tra M-code cơ bản (M00–M30) theo chuẩn FANUC — lệnh phụ trợ điều khiển trục chính, dung dịch làm nguội, đổi dao. Giải thích vì sao M-code kém chuẩn hóa hơn G-code và dễ khác nhau giữa các máy.

Tổng hợp tự động
SolidWorks vs Inventor cho thiết kế máy: chọn theo bài toán, không theo trào lưu
Phần mềm CAD

SolidWorks vs Inventor cho thiết kế máy: chọn theo bài toán, không theo trào lưu

cả hai phần mềm đều đủ năng lực CAD lõi cho thiết kế máy cơ khí thông thường — khác biệt thực tế nằm ở hệ sinh thái xung quanh (sheet metal/khuôn ở SolidWorks, tích hợp AutoCAD/Vault ở Inventor) chứ không phải tính năng lắp ráp cơ bản. Bài so sánh khách quan theo tiêu chí, không xếp hạng.

Tổng hợp tự động

Thêm bài viết trong CAD – CAM – CAE

SolidWorks Weldments: thiết kế kết cấu hàn và khung máy
Phần mềm CAD

SolidWorks Weldments: thiết kế kết cấu hàn và khung máy

Weldments là môi trường SolidWorks chuyên cho kết cấu hàn/khung máy: 3D Sketch khung → Structural Member (profile thép hình) → Corner Treatment (Miter/Trim/Gusset) → Cut List/BOM cắt vật liệu tự động. Bài giải thích quy trình 4 bước và cách chọn kiểu xử lý góc phù hợp.

Tổng hợp tự động
SolidWorks Sheet Metal: K-Factor, Bend Allowance và khai triển tấm phẳng (Flat Pattern)
Phần mềm CAD

SolidWorks Sheet Metal: K-Factor, Bend Allowance và khai triển tấm phẳng (Flat Pattern)

K-Factor xác định vị trí đường trung tính khi uốn kim loại tấm (mặc định SolidWorks K=0,5) — từ đó tính Bend Allowance theo công thức BA=(π/180)×Góc×(Bán kính+K×Chiều dày) để dựng đúng Flat Pattern. Bài giải thích nguyên lý, 3 cách tính khai triển của SolidWorks (K-Factor/Bend Table/Bend Allowance-Deduction), và vì sao K lý thuyết khác K thực tế sản xuất.

Tổng hợp tự động
Mô phỏng ứng suất chi tiết máy bằng Ansys: quy trình thực hành và cách đọc kết quả
Mô phỏng CAE

Mô phỏng ứng suất chi tiết máy bằng Ansys: quy trình thực hành và cách đọc kết quả

cokhi.net đã có bài nguyên lý FEA chung — bài này đi vào thực hành cụ thể trong Ansys Mechanical: 5 bước từ nhập hình học đến đọc contour ứng suất von Mises và hệ số an toàn, cùng 4 lỗi thường gặp khiến kết quả sai lệch (đơn vị, ràng buộc quá cứng, lưới thô ở góc bo, dùng phân tích tĩnh cho tải theo chu kỳ).

Tổng hợp tự động
Xuất bản vẽ 2D từ mô hình 3D đúng chuẩn: dung sai, ký hiệu, khung tên
Phần mềm CAD

Xuất bản vẽ 2D từ mô hình 3D đúng chuẩn: dung sai, ký hiệu, khung tên

cokhi.net đã có các bài dung sai chung ISO 2768, GD&T, và bảng tra độ nhám — bài này không giải lại các tiêu chuẩn đó mà tập trung vào QUY TRÌNH đưa chúng lên bản vẽ 2D xuất từ mô hình 3D đúng cách: loại view cần dựng, vị trí ghi dung sai chung, và checklist thông tin dễ thiếu khiến bản vẽ bị trả lại.

Tổng hợp tự động
Mastercam: từ mô hình 3D đến G-code — quy trình và lỗi thường gặp
Lập trình CAM

Mastercam: từ mô hình 3D đến G-code — quy trình và lỗi thường gặp

cokhi.net đã có bài nguyên lý lập trình CAM chung và 2 bảng tra G-code/M-code Fanuc — bài này bám theo luồng thao tác cụ thể trong Mastercam: 5 bước từ nhập model đến xuất G-code, cùng 4 lỗi thường gặp (sai gốc phôi, thiếu clearance, sai post-processor, bỏ qua verify) từng gây va chạm thật trên máy CNC.

Tổng hợp tự động
Mô phỏng động học cơ cấu bằng Inventor/SolidWorks Motion: quy trình và đối chiếu tính tay
Mô phỏng CAE

Mô phỏng động học cơ cấu bằng Inventor/SolidWorks Motion: quy trình và đối chiếu tính tay

cokhi.net đã có 4 bài nguyên lý cơ cấu (cam 4 khâu tay quay con trượt, SVAJ, 4 khâu bản lề Grashof, Geneva) kèm công thức tính tay đầy đủ — bài này không lặp lại công thức mà hướng dẫn cách dựng mô phỏng động học trong Inventor/SolidWorks Motion để kiểm chứng chéo kết quả tính tay.

Tổng hợp tự động
Chuẩn bị file CAD để gia công: định dạng, thông tin cần kèm, và checklist RFQ
Phần mềm CAD

Chuẩn bị file CAD để gia công: định dạng, thông tin cần kèm, và checklist RFQ

cokhi.net đã có bài nguyên tắc DFM và bài chuẩn bị bản vẽ kỹ thuật gửi RFQ — bài này tập trung riêng vào khía cạnh FILE: định dạng nào cho mục đích nào (STEP cho CAM, không chỉ gửi STL), và checklist thông tin cần kèm trước khi gửi báo giá qua mô hình mạng lưới gia công của cokhi.net.

Tổng hợp tự động
FEA nâng cao: lưới (mesh), hội tụ kết quả, và sai lầm thường gặp khi đọc kết quả mô phỏng
Mô phỏng CAE

FEA nâng cao: lưới (mesh), hội tụ kết quả, và sai lầm thường gặp khi đọc kết quả mô phỏng

cokhi.net đã có bài quy trình mô phỏng Ansys — bài này đào sâu riêng chủ đề lưới và hội tụ kết quả: loại phần tử (tứ diện/lục diện, bậc 1/bậc 2), quy trình chạy hội tụ lưới đúng cách, và trường hợp ĐẶC BIỆT không bao giờ hội tụ (điểm kỳ dị ứng suất) — sai lầm phổ biến nhất khi đọc kết quả mô phỏng của người mới.

Tổng hợp tự động
NX/Creo thiết kế khuôn: góc thoát khuôn, đường phân khuôn, tách lòng/lõi khuôn
Phần mềm CAD

NX/Creo thiết kế khuôn: góc thoát khuôn, đường phân khuôn, tách lòng/lõi khuôn

Thiết kế khuôn trong NX Mold Wizard hoặc Creo EMX đi qua 4 bước: kiểm tra góc thoát khuôn, tạo đường phân khuôn, tách lòng/lõi khuôn, chèn vào bộ khuôn tiêu chuẩn. cokhi.net đã có bài nguyên lý khuôn ép nhựa — bài này không giải lại nguyên lý ép nhựa, tập trung vào công cụ CAD hỗ trợ từng bước thiết kế khuôn.

Tổng hợp tự động
G-code là gì? Cấu trúc chương trình NC và phân biệt modal / non-modal
Lập trình CAM

G-code là gì? Cấu trúc chương trình NC và phân biệt modal / non-modal

G-code là ngôn ngữ điều khiển số cho máy CNC theo chuẩn ISO 6983-1:2009. Bài giải thích cấu trúc block lệnh, phân biệt G-code modal/non-modal — điểm hay gây lỗi nhất khi lập trình NC — và cấu trúc tổng thể một chương trình gia công.

Tổng hợp tự động
Nguyên lý định dạng file CAD: STEP (ISO 10303), IGES, STL và khác biệt native vs neutral
Phần mềm CAD

Nguyên lý định dạng file CAD: STEP (ISO 10303), IGES, STL và khác biệt native vs neutral

File CAD gốc (native) lưu đầy đủ cây tính năng tham số nhưng chỉ mở được trong đúng phần mềm gốc. STEP (ISO 10303) và IGES là định dạng trung lập trao đổi giữa các phần mềm; STL chỉ lưu lưới tam giác thô cho in 3D, không có đơn vị đo và không có dung sai. Bài giải thích cơ chế và phạm vi từng định dạng.

Tổng hợp tự động
Nguyên lý mô phỏng CAE: phương pháp phần tử hữu hạn (FEA), quy trình, và vì sao không có tiêu chuẩn ISO riêng
Mô phỏng CAE

Nguyên lý mô phỏng CAE: phương pháp phần tử hữu hạn (FEA), quy trình, và vì sao không có tiêu chuẩn ISO riêng

Mô phỏng CAE dùng phương pháp phần tử hữu hạn (FEA) chia hình học thành lưới phần tử nhỏ để giải gần đúng bài toán ứng suất/biến dạng/nhiệt/dao động. Bài giải thích quy trình tiền xử lý-giải-hậu xử lý, 4 loại phân tích phổ biến, hội tụ lưới, và lý do FEA không có một tiêu chuẩn ISO/IEC riêng như dung sai.

Tổng hợp tự động

Bài nền tảng

CAD – CAM – CAE

Bộ ba phần mềm định nghĩa quy trình thiết kế – chế tạo số: CAD dựng hình, CAM lập trình gia công, CAE mô phỏng kiểm nghiệm. Thành thạo chuỗi này là yêu cầu mặc định với kỹ sư cơ khí hiện đại.

CAD — thiết kế

Từ bản vẽ 2D (AutoCAD) đến mô hình khối 3D tham số (SolidWorks, Inventor, NX, Creo...): mô hình 3D ngày nay là "nguồn chân lý duy nhất" — bản vẽ, chương trình CNC, mô phỏng đều sinh ra từ nó. Kỹ năng quan trọng nhất không phải là lệnh phần mềm mà là ý đồ thiết kế (design intent): dựng mô hình sao cho sửa một kích thước, cả cụm chi tiết cập nhật theo đúng logic.

CAM — lập trình gia công

Phần mềm CAM (Mastercam, PowerMill, Fusion 360, NX CAM...) biến mô hình 3D thành đường chạy dao và G-code cho máy CNC. Giá trị của người lập trình CAM nằm ở chiến lược: chọn dao, thứ tự nguyên công, chiến lược chạy dao thô/tinh — quyết định thời gian gia công và tuổi thọ dao.

CAE — mô phỏng

Phân tích phần tử hữu hạn (FEA) kiểm tra bền, dao động, nhiệt trước khi chế tạo; mô phỏng dòng chảy khuôn (Moldflow) dự đoán lỗi ép nhựa từ khâu thiết kế khuôn. Mô phỏng không thay được thử nghiệm, nhưng giúp loại phần lớn phương án tồi với chi phí gần bằng không.

Trao đổi dữ liệu giữa các phần mềm CAD khác hãng dựa trên định dạng trung lập (STEP — ISO 10303) thay vì định dạng gốc (native) chỉ đọc được bởi đúng phần mềm đã tạo ra nó — điểm này quyết định file CAD có mở được ở xưởng gia công hay không. Xem phân tích đầy đủ tại Nguyên lý định dạng file CAD.