Kiểm tra không phá hủy (NDT — Non-Destructive Testing) là nhóm phương pháp phát hiện khuyết tật bên trong hoặc trên bề mặt vật liệu/mối hàn mà không làm hỏng chi tiết đang kiểm — thuộc lĩnh vực rộng hơn là Hàn & kết cấu thép, tiếp nối tự nhiên sau bước kiểm tra ngoại quan mối hàn.
Vì sao cần NDT sau khi hàn
Kiểm tra ngoại quan (visual inspection) chỉ phát hiện được khuyết tật lộ ra bề mặt. Nhiều khuyết tật nguy hiểm nhất — rỗ khí ẩn, nứt ngầm, chưa ngấu ở lớp giữa — hoàn toàn vô hình với mắt thường dù mối hàn nhìn bề ngoài vẫn đẹp. NDT lấp đúng khoảng trống này mà không cần cắt/phá mẫu để kiểm tra.
4 phương pháp cơ bản
- UT (siêu âm): phát sóng âm tần số cao, phát hiện khuyết tật sâu bên trong qua tín hiệu phản xạ.
- RT (chụp bức xạ): tia X/gamma xuyên qua vật liệu, cho hình ảnh trực quan lưu hồ sơ được.
- PT (thẩm thấu chất lỏng): chất thẩm thấu ngấm vào khuyết tật hở ra bề mặt qua mao dẫn — áp dụng được cho hầu hết vật liệu không xốp.
- MT (bột từ): từ hóa chi tiết, bột từ tụ tại vị trí từ thông rò — chỉ dùng được cho vật liệu nhiễm từ (thép carbon, thép hợp kim thấp).
Xem so sánh đầy đủ và cách chọn phương pháp theo tình huống tại Kiểm tra không phá hủy (NDT) là gì.