Ba mức ram
| Mức ram | Mục tiêu | Xu hướng cơ tính |
|---|---|---|
| Thấp | Khử một phần ứng suất dư, giữ độ cứng cao | Nghiêng về giữ cứng |
| Trung bình | Cân bằng cứng–dai | Trung gian |
| Cao | Giảm giòn nhiều, tăng độ dai | Nghiêng về tăng độ dai (giảm cứng nhiều hơn) |
Nguyên tắc chung: nhiệt độ ram càng cao, độ cứng giảm càng nhiều nhưng độ dai/độ dẻo tăng lên tương ứng. Nguồn: nguyên lý ram thép (giáo trình nhiệt luyện cơ khí).
FAQ
Ram thép để làm gì? Để khử bớt ứng suất dư sinh ra trong quá trình tôi và giảm độ giòn của martensite mới hình thành — nếu không ram, chi tiết đã tôi rất dễ nứt/gãy giòn khi chịu va đập dù độ cứng cao.
Ram có làm mất độ cứng đã đạt được sau tôi không? Có — ram luôn làm giảm một phần độ cứng so với ngay sau khi tôi, mức giảm nhiều hay ít phụ thuộc nhiệt độ ram: ram thấp giảm cứng ít, ram cao giảm cứng nhiều hơn nhưng đổi lại tăng đáng kể độ dai.
"Tôi + ram" (tôi cải thiện) nghĩa là quy trình gì? Là chuỗi tôi rồi ram ở nhiệt độ cao — thường gọi "tôi cải thiện" (quenched & tempered) — nhằm đạt cơ tính tổng hợp cân bằng giữa độ bền và độ dai, tốt hơn hẳn trạng thái chỉ tôi hoặc chỉ ủ/thường hóa.
Không ram sau khi tôi có sao không? Có rủi ro lớn — thép sau tôi chưa ram có ứng suất dư cao và rất giòn, dễ nứt tự phát hoặc gãy đột ngột khi chịu tải/va đập, gần như luôn cần ram lại trước khi đưa vào sử dụng thực tế (trừ trường hợp đặc biệt cần độ cứng bề mặt tối đa và chấp nhận giòn).
Xem chi tiết
Xem đầy đủ nguyên lý tôi, ram và thấm cacbon: Nguyên lý tôi, ram và thấm cacbon →. Liên hệ: Tôi thép →