Phân loại theo hình dạng và phương trục
| Dạng bánh răng | Phương trục 2 bánh | Đặc điểm |
|---|---|---|
| Trụ răng thẳng | Song song | Đơn giản, dễ chế tạo, ồn hơn ở tốc độ cao |
| Trụ răng nghiêng | Song song | Ăn khớp êm hơn răng thẳng, sinh lực dọc trục |
| Côn (bevel) | Cắt nhau | Truyền chuyển động giữa 2 trục giao nhau (thường vuông góc) |
| Trục vít – bánh vít | Chéo nhau | Tỉ số truyền lớn trong 1 cấp, có thể tự hãm |
Module m = d/z là thông số hình học chuẩn hóa quyết định kích thước răng — 2 bánh răng ăn khớp phải cùng module. Nguồn: hình học bánh răng theo ISO 21771 / TCVN.
FAQ
Module bánh răng là gì, tính như thế nào? Module m = d/z, với d là đường kính vòng chia và z là số răng — module là đơn vị kích thước răng chuẩn hóa (mm), 2 bánh răng chỉ ăn khớp được khi cùng module.
Bánh răng thẳng và răng nghiêng khác nhau thế nào? Răng thẳng có đường răng song song trục, vào khớp đột ngột nên ồn hơn ở tốc độ cao; răng nghiêng có đường răng nghiêng một góc, nhiều răng ăn khớp đồng thời nên êm hơn nhưng sinh thêm lực dọc trục cần ổ chặn chịu.
Tỉ số truyền của cặp bánh răng tính thế nào? Tỉ số truyền u = z2/z1 (số răng bánh bị dẫn chia số răng bánh dẫn) = n1/n2 (nghịch đảo tỉ số tốc độ quay).
Khoảng cách trục của cặp bánh răng phụ thuộc gì? Khoảng cách trục a = m×(z1+z2)/2 với bánh răng trụ ăn khớp ngoài — phụ thuộc trực tiếp vào module và tổng số răng 2 bánh.
Vì sao bánh răng côn dùng cho trục cắt nhau? Vì bề mặt răng côn hình thành trên mặt nón, cho phép 2 trục giao nhau tại đỉnh nón (thường vuông góc) ăn khớp đúng hình học — bánh răng trụ chỉ ăn khớp đúng khi 2 trục song song.
Số răng tối thiểu để tránh cắt chân răng là bao nhiêu? Với góc áp lực tiêu chuẩn 20°, số răng tối thiểu lý thuyết để tránh hiện tượng cắt chân răng (undercutting) khi gia công bằng dao thanh răng là z=17 — số răng ít hơn cần dịch chỉnh profin để tránh cắt chân.
Xem chi tiết
Xem đầy đủ 4 dạng phân loại + công thức module: Bánh răng: phân loại, module, công thức hình học →. Tính bền răng theo Lewis/AGMA/Hertz: Tính bền bánh răng →. So sánh với đai truyền và xích truyền, khi nào chọn loại nào: Bánh răng, đai truyền, xích truyền: khác nhau thế nào →